Η μυδρίαση παίζει καθοριστικό ρόλο στη χειρουργική επέμβαση καταρράκτη, παρέχοντας βέλτιστη πρόσβαση στο φακό. Στη χειρουργική επέμβαση καταρράκτη, η μυδρίαση επιτυγχάνεται συχνά με μυδριατικές σταγόνες ή μέσω εναλλακτικών οδών χορήγησης μυδριατικών φαρμάκων όπως εντός του προσθίου θαλάμου. Οι τοπικοί μυδριατικοί παράγοντες έχουν συνήθως συμπαθητικομιμητικές ή αντιχολινεργικές ιδιότητες (ή και τα δύο) και χορηγούνται συχνά πριν και κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης καταρράκτη για τη διατήρηση επαρκούς διαστολής της κόρης2. Η ελεγχόμενη μυδρίαση που επιτυγχάνεται με αυτά τα φάρμακα, παραμένει βασικό στοιχείο για την επιτυχία της χειρουργικής επέμβασης και για την ελαχιστοποίηση των επιπλοκών2. Αρχικά, ας εξετάσουμε εις βάθος τη νόσο του καταρράκτη και τη διαχείρισή της.
Τι είναι ο καταρράκτης;
Ο καταρράκτης είναι μια κοινή ασθένεια των ματιών που χαρακτηρίζεται από θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού. Ο κρυσταλλοειδής φακός λειτουργεί ως φυσικός φακός και βρίσκεται μέσα στο μάτι, πίσω από την ίριδα (το χρωματιστό τμήμα του ματιού). Είναι απαραίτητος για την όραση και επίσης για την προσαρμογή, τη μετάβαση δηλαδή από την μακρινή στην κοντινή όραση. Ο καταρράκτης μπορεί επίσης να προκύψει από τραυματισμό των ματιών (μετατραυματικός καταρράκτης), προϋπάρχουσα οφθαλμική πάθηση (μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια, ιστορικό ενδοφθάλμιου χειρουργείου, κ.α.), διάφορες θεραπείες (κορτικοστεροειδή, ακτινοθεραπεία κόγχου, κ.λπ.) ή χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης. Μπορεί επίσης να υπάρχει από την γέννηση (συγγενής καταρράκτης). Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη, όπως το κάπνισμα (στο παρελθόν και στο παρόν), το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, το οικογενειακό ιστορικό οφθαλμικής νόσου και η υψηλή έκθεση στο ηλιακό φως (υπεριώδης ακτινοβολία) 3
Όταν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ο καταρράκτης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης. Αξίζει να σημειωθεί πως αποτελεί την κύρια αιτία τύφλωσης παγκοσμίως, με περίπου 15,2 εκατομμύρια περιστατικά που αποτελούν το 45% της παγκόσμιας τύφλωσης4. Παράλληλα, παραμένει η δεύτερη αιτία μέτριας και σοβαρής ελάττωσης της όρασης στον κόσμο, με 78,8 εκατομμύρια ανθρώπους4.
Οι τρεις πιο συνηθισμένοι τύποι καταρράκτη είναι ο πυρηνικός, ο φλοιώδης και ο οπίσθιος υποκαψικός. Λιγότερο συχνοί είναι ο πρόσθιος υποκαψικός, ο πρόσθιος πολικός και ο οπίσθιος πολικός καταρράκτης. Ο κλασικός ηλικιακός καταρράκτης είναι ο πυρηνικός και αποτελείται από μια κεντρική θόλωση του φακού που παρεμβαίνει στην οπτική λειτουργία. Ο πυρηνικός καταρράκτης τείνει να εξελίσσεται αργά και να επηρεάζει την μακρινή όραση περισσότερο από την κοντινή5.